Í staðinn fyrir að læra fyrir prófið mitt um Riemann-fleti þá er ég að hita upp fyrir Dollhouse með því að horfa á Firefly og drekka hvítvínsflösku. Joss Whedon verður betri með aldrinum og eins og Hemingway sagði, þá er vínflaska góður félagsskapur.
Eins og við er að búast af þætti sem blandar saman kúrekaþemum og geimrúnki, þá er eitthvað af skotum af skipum á ferð um geiminn í Firefly, og í þetta skiptið var eitthvað tal um hnit í gangi. Venjulega er mér alveg sama um allt platvísindatal í kringum svona þætti, því að ég hef miklu meiri áhuga á góðum söguþræði og skemmtilegum persónum heldur en að jöfnurnar gangi upp. Þarna fór ég samt aðeins að pæla. Hvernig gefur maður upp hnit í geimnum?
Þeir sem hafa setið nokkra stærðfræðikúrsa vita að það eru til nokkrir möguleikar fyrir hnitakerfi í stöðunni, en þeir vita líka að öll hnitakerfi hafa núllpunkt. Hvernig velur maður eiginlega núllpunkt í geimnum?
Fyrir okkur væri jörðin augljósi kosturinn, en hún er líka frekar slæmur möguleiki, því hún á voða erfitt með að vera kyrr, og það flækir alla útreikninga. Eins og er, þá finnst mér alveg nógu erfitt að átta mig á hvar ég er án þess að þau hnit breytist ekki daglega eftir því hvar jörðin er í sólkerfinu. Auðvitað myndu þau ekki breytast neitt ef ég væri kyrr á jörðinni, en ef ég færi eitthvað annað yrði þetta flókið. Og þegar maður vill rata aftur heim vill maður ekki að hlutirnir séu flóknir. Sama vandamál gildir svo fyrir allar plánetur, því þær eru allar á sporbraut um eitthvað.
Næsti möguleiki er að setja sólina sem núllpunkt. Þetta er aðeins betra, því þó að sólin sé vissulega á hreyfingu, þá hreyfist sólkerfið með henni svo að allir útreikningar verða aðeins einfaldari. Ef ég er kyrr, þá breytast hnit mín ekkert, þó að hnit jarðarinnar breytist með tíma eftir því sem hún fer í kringum sólina.
Nýja vandamálið er hins vegar að þetta kerfi skalast virkilega illa. Eftir því sem maður fer lengra í burtu frá sólinni, því fleiri aukastafi þarf maður til að gefa upp nákvæma stöðu sína. Það er ekkert svo mikið vandamál ef maður er í kringum jörðina eða Mars, en ef maður er kominn á djammið á sporbraut um Síríus þá eru allir mögulegir áfangastaðir innan við áttunda aukastaf frá hvor öðrum.
Þar sem stjörnurnar eru frekar langt frá hvor annarri, þá er hægt að leysa þetta með því að segja að sérhvert stjörnukerfi hafi sitt hnitakerfi sem hefur miðju í sól viðkomandi kerfis. Að fara á milli sólkerfa verður ennþá vesen, samt ekki meira en það er núna, og það verður hægt að greina á milli nálægra staða án þess að það verði of erfitt að tala um það.
Þá er bara eftir að ákveða hvaða hnitakerfi maður á að nota, kartesísk hnit, pólhnit, eða eitthvað annað exotískt. Kartesísk hnit, með venjulega (x,y,z) formið eru vissulega kunnulegust, en þau eru ekkert sérstaklega hentug í geimnum. Hlutirnir sem maður vill hitta á eru á stöðugri sporbraut og þegar þeir hreyfast ekki endilega allir í sama plani þá getur verið erfitt að tengja þá við hnitin.
Pólhnitin eru skárri, alla vega að fyrstu nálgun. Þar sem sporbrautirnar í okkar sólkerfi eru mjög nálægt því að vera hringlaga, þá er fjarlægð þeirra frá sólinni gott sem föst, svo að pólhnit þeirra verða að kunnuglegum lengdar- og breiddargráðum. Hnitin breytast ennþá frá degi til dags, en breytingin er alla vega í tvívíðu plani, og með því að velja hnitakerfið rétt verður breytingin lítil sem engin í lengdargráðum og nærri línuleg í breiddargráðum. Eða hinsegin. Ég man aldrei hvaða gráður eru hvað.
Þetta skilur hurðina ennþá eftir opna fyrir athyglisverðari möguleika. Ég sé alveg fyrir mér að miðað við hvernig fjarlægðir í sólkerfinu vaxa fljótt gæti verið fínt að nota veldisvísisfall fyrir radíusinn í pólhnitum í staðinn fyrir vanilluradíusinn, og svo væri örugglega gaman að taka einhver sjúk breytuskipti í öðrum hvorum hnitunum.
Eins gaman og það væri veit ég samt ekkert meira um Riemann-fleti en áður.
Einhvern daginn ætla ég að byrja að halda lista yfir allt það sem ég hugsa um í prófum, í staðinn fyrir að hugsa um það sem ég verð í raun og veru prófaður úr. Það eru allar líkur á að það verði langur listi. Hversu langur fer eftir hvað kynlífshugóralýsingarnar fara út í mikil smáatriði.